अर्थ

कोरोनाको चुनौतीलाई अवसरमा बदल्दै पाल्पामा सामूहिक आलु खेती

रामपुर । कोरोनाका कारण विश्वमा नै हरेक पेशा तथा व्यवसाय प्रभावित भएको अवस्थामा रामपुरका युवाले भने वैदेशिक रोजगारीको विकल्पमा व्यावसायिक आलु खेती रोजेका छन् ।  रामपुर नगरपालिका–६ स्थित विजयपुरमा ट्वान्टी ट्वान्टी नामक समूह स्थापना गरी २० जना युवा सामूहिक आलु खेतीमा लागेका हुन् । वैदेशिक रोजगारमा रहँदा कोरोनाको महामारी खेपेका युवा गाउँ फर्केपछि चुनौतीलाई अवसरमा बदल्दै आयआर्जनका लागि आलु खेती गरेका हुन् । 

यहाँका युवाले करीब एक सय रोपनी क्षेत्रफलको जग्गा भाडामा लिएर आलु खेती शुरु गरको हुन् । ट्वान्टी ट्वान्टी समूहमा वैदेशिक रोजगारबाट गाउँ फर्केका, विभिन्न पेशा व्यवसायमा आबद्ध युवामात्र आबद्ध छन् ।  आलु खेतीमा प्रोत्साहन गर्दै वडा कार्यालयले दश बोरा तथा कृषि ज्ञान केन्द्र पाल्पाले एक सय बोरा जनकदेव र कार्डिनल जातको ५० प्रतिशत बीउ अनुदान उपलब्ध गराएको छ ।

अहिले युवाले सुरु गरेको आलु खेती उदाहरणीय पनि बनेको छ । एकै ठाउँमा ठूलो क्षेत्रफलमा आलु फलेपछि हेर्न आउने र तस्बिर लिनेहरू पनि बढेका छन् ।  कोभिड–१९ को बन्दाबन्दीको समयमा जापानबाट गाउँ फर्कनुभएका युवा बद्री लम्सालले रामपुरको पहिचान बढाउन र आयस्रोत वृद्धिका लागि युवाहरू मिलेर सामूहिक खेती गरेको बताउँछन् । ‘कोभिडले पनि हामी युवामा एउटा ऊर्जा थपिदिएको छ, कोभिडको संक्रमण नभएको भए विदेशमा नै भइन्थ्यो होला, अब गाउँमै बसेर काम र दामका लागि सामूहिक कार्य सुरु गरेका छौँ, हामीले सोचेजस्तो गरी खेती पनि भएको छ’, उनले भने । 

विदेशमा दैनिक आठदेखि दश घण्टाको समय काम गर्न बाध्य युवा अहिले घरपरिवारका साथमा रहेर स्वतन्त्ररूपमा काम गर्न पाउँदा उत्साहका साथ कृषि कार्यमा जुटेका छन् । कोभिड–१९ ले विश्वव्यापीरूपमा स्वास्थ्यमा नराम्रो असर पारे पनि आफूहरू जस्ता गाउँका युवालाई भने नयाँ कृषि कार्य गर्ने अवसर सिर्जना भएको कोरियाको रोजगारबाट फर्किएका युवा सन्तोष देवकोटाले बताए ।  सबै क्षेत्रमा आबद्ध रहेका यहाँका युवाले सुरु गरेको सामूहिक आलु खेती नमूना बनेको छ । ब्लक क्षेत्रअन्तर्गत यहाँका विभिन्न महिला समूह, आमा समूह, कृषि समूहले पनि समूहमा नै आलु खेती गरेका छन् । 

सामूहिक कार्यले एक अर्काबीच अनुभव साटासाट गर्ने, नयाँ कुरा सिक्ने अवसर मिलेको आत्मनिर्भर महिला कृषक समूहका उमा भट्टराईको अनुभव छ । विजयपुर कृषि सहकारीले खेती लगाउने समयमा नै मल बीउबिजन उपलब्ध गराएकाले पनि कृषि कार्यमा कृषकलाई सजिलो परेको छ ।

एक सय रोपनी क्षेत्रफलमा करीब छ सय मेट्रिक टन आलु उत्पादन हुने वडा सदस्य तथा ट्वान्टी ट्वान्टी समूहका आलु लगाउने कार्यक्रम संयोजक यमबहादुर भुजेल बताउँछन् । युवाले आलु खेतीका लागि बीउ अनुदानबाहेक करीब छ लाख बराबरको लगानी गरेका छन् । 

एकै वडाभित्र करीब एक हजार दुई सय रोपनीभन्दा बढी क्षेत्रफलमा व्यावसायिक आलु खेती गरिएको छ । रामपुर नगरपालिका–६ र कृषि ज्ञान केन्द्र पाल्पाको सहयोगमा एकै ठाउँमा लगाइएको आलु फस्टाउन थालेको छ । नगरपालिकाको एक वडा एक उत्पादन कार्यक्रमअन्तर्गत वडा नं ६ ले विगतका वर्षदेखि आलु खेतीलाई जोड दिएर बीउमा अनुदान उपलब्ध गराउँदै आएको वडाध्यक्ष हुमनाथ न्यौपाने बताउँछन् । 

रामपुर नगरपालिकाले पाँच लाख बजेटमा कृषि शाखामार्फत नगरका कृषकलाई पाँच टन आलु ५० प्रतिशत अनुदानमा वितरण गरेको छ । आलु ब्लक क्षेत्र रहेको वडा नं ६ मा वडा कार्यालयमार्फत रु चार लाख सहयोगमा पाँच टन आलुको बीउ वितरण गरिएको छ ।  

गत वर्ष रामपुर नगरपालिकाभित्र करीब तीन हजार रोपनी क्षेत्रफलमा आलु खेती गरिएको थियो भने यस वर्ष करीब पाँच हजार रोपनीमा आलु लगाइएको छ । ब्लक क्षेत्र रहेकाले पनि यस वर्ष क्षेत्रफल थप गरी कृषकले आलु खेती गरेका छन् । 

यो वर्ष नगरपालिकाभित्र करीब दुई हजार ५०० मेट्रिक टन आलु उत्पादन हुने अनुमान रहेको रामपुर नगरपालिकाका कृषि शाखाप्रमुख रामहरि पाण्डेयले जानकारी दिए । रामपुर नगरपालिकाले एक वडा एक उत्पादन नीतिअन्तर्गत वडा नं ६ लाई आलु पकेट क्षेत्रका रूपमा विकास गरिरहेको छ ।

रामपुर नगरपालिकामा ३०० मेट्रिक टन क्षमताको शीत भण्डार निर्माण भएकाले पनि भण्डारण गर्न अन्यत्र लैजानुपर्ने बाध्यता हट्ने हुँदा आलु उत्पादनमा जोड दिएको कृषक यमकान्ति गौतम बताउँछन् ।  रामपुरमा सबैभन्दा धेरै बीउ आलु उत्पादन गर्ने कृषक गौतमले वर्षेनि २५० बोरा बीउ आलु उत्पादन गर्छन् । यो वर्ष पनि उन्नत जातको करीब १२ रोपनी क्षेत्रफलमा आलु खेती गरेका छन् । 

उनले अहिलेसम्म रामपुरमा उत्पादन भएको आलु बीउ भण्डारणका लागि भैरहवाको शीत भण्डारमा पठाउने गर्छन् । यस पटक ४० हजार गाडी ढुवानी खर्च गरेर भैरहवा शीत भण्डारणमा राखिएको बीउ आलु ल्याएर रामपुरका कृषकलाई वितरण गरेका छन् । पाल्पा जिल्लामै ठूलो क्षमता भएको शीत भण्डार रामपुरमा निर्माण भएकाले यस वर्ष ढुक्कका साथ कृषकले खेती लगाएका छन् । 

अघिल्ला वर्षमा बाली उत्पादन भएपछि भण्डारणकै समस्याले पिरोल्ने गथ्र्यो । घरदैलोमा नै निर्माण भएको शीत भण्डारणमा आलु राख्ने योजनाका साथ ठूलो क्षेत्रफलमा कृषकले खेती गरेका हुन् ।  यसपटक उत्पादन भएको आलु नयाँ शीत भण्डारणमा राखेर सुरु गर्ने योजना रहेको रामपुर नगरपालिकाका उपप्रमुख विष्णुदेवी घिमिरे आचार्य बताउँछिन् । यहाँ ठूलो परिमाणमा आलु खेती हुने भएकाले कृषकलाई भण्डारण गर्न सहज हुनेछ । 

पाल्पाको रामपुर, रैनादेवी छहरा, तानसेनको अर्गली, बगनासकालीको दैलातुङफाँट, रम्भाको हुँगी, खोकखोला, पीपलडाँडा, तिनाउँ, पूर्वखोला र माथागढी गाउँपालिकाको केही क्षेत्रमा आलु खेती गरिएको छ । जिल्लामा सरदरमा वार्षिक करीब ११ हजार मेट्रिक टन आलु उत्पादन हुने गरेको छ भने प्रति हेक्टर उत्पादकत्व ११ मेट्रिक टन रहेको छ । 

यस वर्ष कृषि ज्ञान केन्द्र पाल्पाको सहयोगमा रामपुर नगरपालिका–६ मा आलु ब्लक कार्यक्रम सञ्चालन भएकाले करीब ११ हजार ६० मेट्रिक टन उत्पादन हुने अनुमान छ । जिल्लामा करीब एक हजार १५० हेक्टर क्षेत्रफलमा आलु खेती गरिँदैछ । कोभिड–१९ को संक्रमणले गर्दा अघिल्लो वर्षको तुलनामा यो वर्ष क्षेत्रफल बढाएर कृषकले आलु खेती गरेको कृषि ज्ञान केन्द्र पाल्पाका प्रमुख शिवप्रसाद अर्याल बताउँछन् । 

ठूलो क्षेत्रफलमा आलु खेती गर्ने कृषकलाई प्रोत्साहनस्वरुप अनुदान उपलब्ध गराएको उनको भनाइ छ । ब्लक कार्यक्रमअन्तर्गत कार्यालयले पाल्पाको रामपुरमा करीब ६०० रोपनी क्षेत्रफलमा रु २३ लाख अनुदान सहयोग गरेको छ । ‘रामपुरमा यो वर्ष ठूलो क्षेत्रफलमा आलु खेती हुँदैछ, सानो सानो क्षेत्रफलले व्यवसायिकीकरण नहुने हुँदा कृषकलाई आयआर्जन वृद्धि गर्ने गरी ठूलो क्षेत्रफलमा गर्न कार्यालयले अनुदान सहयोग पनि गरिरहेको छ, कृषकले मापदण्डअनुसार खेती गर्न चाहेमा कार्यालयले सहयोग गर्नेछ’, प्रमुख अर्यालले भने ।

Leave a Reply

Your email address will not be published.